
Kanada’nın yeni nesil muharip uçak arayışında GCAP rotası
Kanada’nın uzun süredir devam eden yeni nesil muharip uçak tedarik sürecinde yeni bir safhaya geçildi. Kanada Savunma Bakanı David McGuinty, Japonya ziyareti sırasında Japon mevkidaşı Shinjiro Koizumi ile yaptığı görüşmenin ardından, İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığında yürütülen Global Combat Air Program (GCAP) projesine ilgi duyduklarını resmen açıkladı. Tempest mürettebatlı savaş uçağının merkezinde yer aldığı bu girişimi "umut verici bir inisiyatif" olarak nitelendiren McGuinty, "Bunu öğrenmekle ilgileniyoruz. Ekibime geri götüreceğim ve nasıl göründüğüne bakacağım" ifadelerini kullandı.
Ottawa yönetimi, F-35 platformu ile başka bir hava aracı tipini içeren "bölünmüş alım" (split-buy) seçeneğini masada tutmaya devam ediyor. Bu stratejik eğilim, Kanada ile ABD arasındaki savunma sanayii ilişkilerindeki belirsizliklerle besleniyor. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto ise GCAP programına yeni katılımcıların maliyetleri düşürme potansiyeli taşıdığına dikkat çekerek, Kanada'nın şu an en çok ilgi gösteren ülke olduğunu belirtti. İtalyan Bakan, Kanada'nın projeye "gözlemci" statüsünde katılma talebine tamamen açık olduklarını vurguladı.

Kanada'nın mevcut F-35 programına dair maliyet verileri ise oldukça dikkat çekici. 2019 yılında 88 adet F-35 alımı için öngörülen 19 milyar dolarlık bütçe, güncel durumda (silah sistemleri ve altyapı hariç) 27,7 milyar dolara yükselmiş durumda. Kanada halihazırda 16 adet F-35A için kesin alım taahhüdünde bulunmuş olup, bunlardan 4'ünün ödemesi tamamlandı, 8'inin ise parça tedariki gerçekleştirildi. Başbakan Mark Carney döneminde başlatılan inceleme süreci, bütçe disiplini ve operasyonel çeşitlilik ihtiyacı nedeniyle devam ediyor.
Teknik açıdan bakıldığında, Tempest projesi Kanada'nın coğrafi gereksinimleriyle örtüşen kabiliyetler vadediyor. Tempest'in, F-35A'nın yaklaşık iki katı faydalı yük kapasitesine sahip olması ve yakıt ikmali yapmaksızın Atlantik'i geçebilecek menzil özellikleriyle donatılması hedefleniyor. Bu menzil kapasitesi, Kanada'nın stratejik öneme sahip Arktik bölgesindeki Rus tehdidine karşı operasyonel esneklik sağlayabilir. Kraliyet Kanada Hava Kuvvetleri (RCAF) Komutanı Korgeneral Jamie Speiser-Blanchet, hem Çin hem de Rusya'nın beşinci nesil uçak ve füze sistemleriyle Batılı müttefikleri tehdit ettiğini hatırlatarak, gelişmiş kabiliyet ihtiyacını vurgulamıştı.
GCAP programı bünyesinde geliştirilen gösterici (demonstrator) uçağın ilk uçuşu 2027 sonu itibarıyla planlanırken, Kanada'nın bu programa katılımı, endüstriyel iş paylaşımı ve programın yönetimi açısından kritik zorlukları beraberinde getiriyor. Ottawa'nın halihazırda BAE Systems tasarımı Type 26 fırkateynleri temel alan River sınıfı Kanada Muharip Gemileri (Canadian Surface Combatants) projesinde İngiltere ile yürüttüğü stratejik ortaklık, GCAP eksenli bir iş birliğinin de temelini oluşturabilir. Ancak, her halükarda Tempest gibi stealth teknolojili ve yeni nesil bir platformun geliştirilmesi uzun vadeli yüksek maliyetleri ve kompleks süreçleri de beraberinde getirecektir.
#küreselstrateji #savaşteknolojileri #nato
Kaynak: Habere Git