NATO Parlamenter Zirvesi: İttifakın savunma mimarisinde yeni dönem ve bütçe artışı kararı
İstanbul’da düzenlenen NATO Parlamenter Zirvesi, değişen jeopolitik kırılmalar ve artan küresel riskler ekseninde ittifakın savunma vizyonunu yeniden şekillendiren stratejik bir platforma dönüştü. NATO üyesi ülkelerin parlamenter liderleri, kolektif savunma, caydırıcılık kapasitesinin artırılması ve Ukrayna’ya yönelik sarsılmaz desteğin sürdürülmesi konularında mutabakata vardı.
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye’de konuşan Bulgaristan Ulusal Meclis Başkanı Mihaela Dotsova, Ankara’da gerçekleştirilen zirvenin ittifakın değerlerini ve Euro-Atlantik bölgesindeki istikrarı yeniden teyit etmek için kritik bir fırsat olduğunu belirtti. Dotsova, “Savunmaya yatırım yapmak, güvenliğe, dayanıklılığa ve devletin vatandaşlarını koruma kabiliyetine yatırım yapmaktır” diyerek, Bulgaristan’ın kolektif savunma taahhütlerini yerine getirmeye ve silahlı kuvvetlerini modernize etmeye devam ettiğini vurguladı.
Hırvatistan Meclis Başkanı Gordan Jandrokovic, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları ve hibrit tehditlerin Avrupa’nın güvenlik mimarisini kökten değiştirdiğini ifade etti. Jandrokovic, Hırvatistan’ın savunma harcamalarını 2030 yılına kadar GSYH’nin %3’üne, 2035 yılına kadar ise %5’ine çıkarmaya kararlı olduğunu belirtti. Hollanda Temsilciler Meclisi Başkanı Thom van Campen ise parlamenter diplomasinin ittifakın birliğini pekiştirmede hayati rol oynadığını kaydetti.
Kuzey Makedonya Meclis Başkanı Afrim Gashi, "NATO 3.0" kavramına atıfta bulunarak, stratejik bir yeniden başlatma ve dengeli bir yük paylaşımı gerekliliğine dikkat çekti. Norveç Meclis Başkanı Masud Gharahkhani ise savunma sanayii kapasitelerinin artırılması gerektiğini belirterek, İnsansız Hava Araçları (İHA) ve dijital çözümlere odaklanan yeni savunma planlarını gündeme getirdi. Estonya Meclis Başkanı Lauri Hussar, NATO üyelerinin savunma bütçelerini 2035 yılına kadar GSYH’nin %5’ine çıkarma kararını “tarihi” olarak nitelendirdi. Finlandiya Meclis Başkanı Jussi Halla-Aho ise Rusya üzerindeki ekonomik ve siyasi baskının, ancak ittifakın kolektif caydırıcılığı ile sürdürülebilir hale gelebileceğini savundu.
İtalya Temsilciler Meclisi Başkanı Lorenzo Fontana, krizlerin Akdeniz’den Körfez’e kadar birbirine bağlı olduğunu vurgularken, Polonya Senato Başkanı Malgorzata Kidawa-Blonska, NATO’nun doğu kanadında Polonya ve Türkiye’nin kilit rollerine dikkat çekti. Slovakya Ulusal Konseyi Başkanı Richard Rasi, savunma bütçelerini kademeli olarak GSYH’nin %5’ine çıkarma hedeflerini yineledi. Birleşik Krallık Lordlar Kamarası Başkanı Michael Forsyth, yapay zeka ve siber teknolojilerin savunma doktrinlerine entegre edilmesi gerektiğini belirtirken, House of Commons Başkan Yardımcısı Judith Cummins, ittifakın tarihin en tehlikeli dönemlerinden birinden geçtiği uyarısında bulundu.
Fransız NATO Parlamenter Asamblesi Delegasyon Başkanı Natalia Pouzyreff, Ukrayna’nın geleceğinin NATO ile bütünleşik olduğunu vurguladı. Çek Senato Başkanı Milos Vystrcil, her üyenin GSYH’sinin en az %2’sini savunmaya ayırma sorumluluğu olduğunu belirtirken, Çek Temsilciler Meclisi Başkanı Tomio Okamura savunmanın kriz öncesinde güçlendirilmesi gerektiğini savundu. Danimarka Meclis Başkanı Soren Gade ise müdahale kabiliyetinin korunmasının önemine işaret etti. İspanya Senato Birinci Başkan Yardımcısı Javier Maroto, Avrupa’nın savunma yükünün artırılması gerektiğine değinirken, İsveç Meclis Üçüncü Başkan Yardımcısı Kerstin Lundgren, savunma sanayii üretiminin artırılmasını gündeme taşıdı.
Arnavutluk'tan Igli Hasani, İzlanda’dan Dagur Eggertsson ve Karadağ’dan Dusko Stjepovic de ortak savunma ve demokratik değerlerin korunması noktasında kararlılık mesajları verdi. NATO Parlamenter Asamblesi Ukrayna Delegasyon Başkanı Yehor Cherniev, Ukrayna’nın Avrupa güvenlik mimarisindeki vazgeçilmezliğini vurgulayarak, Rusya’nın toparlanmasına fırsat verilmemesi gerektiğini belirtti. Zirve kapsamında Yunanistan delegasyonundan Dimitris Keridis, Türkiye ile ikili ilişkilerin önemine değinerek, Türkiye’nin Schengen bölgesine dahil edilmesi gerektiği yönündeki görüşünü paylaştı.
#küreselstrateji #savaşteknolojileri #savunmasanayii
Kaynak: Habere Git