İngiltere'den Küresel Güç Rekabetinde Stratejik Finansman Hamlesi: 2029 Savunma Yatırım Planı ve Analitik Projeksiyonlar

Küresel jeopolitik risklerin ve asimetrik tehditlerin arttığı yeni dönemde, İngiltere askeri harcamalarında ve savunma doktrininde kapsamlı bir finansal yeniden yapılandırmaya gidiyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkenin yıllık savunma harcamalarının 2029 yılına kadar yaklaşık 80 milyar sterline (105 milyar dolar) ulaşacağını açıkladı. Berkshire'da bulunan insansız hava aracı üreticisi Malloy Aeronautics tesislerinde gerçekleştirdiği hitapta Starmer, bu finansal taahhüdün İngiliz ulusu için büyük ve tarihi bir değişim teşkil ettiğini vurguladı. Ancak, NATO'nun uzun vadeli yüzde 5'lik gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) savunma harcaması hedefine yönelik kesin bir takvim paylaşılmadı.

Açıklanan yeni projeksiyona göre, İngiltere'nin savunma harcamalarının GSYİH'ye oranı 2024 yılındaki yüzde 2,3 seviyesinden yüzde 2,7'ye yükseltilecek. Müteakip parlamento döneminde (2029 ve sonrası) ise bu oranın yüzde 3 seviyesine ulaştırılması hedefleniyor. Geniş kapsamlı ulusal güvenlik konsepti çerçevesinde; enerji güvenliği ve kritik altyapı yatırımlarını da kapsayan uzun vadeli GSYİH harcama hedefi ise yüzde 5 olarak deklare edildi. Bugün yayımlanan Savunma Yatırım Planı (DIP), bu genel güvenlik taahhüdünün yüzde 4,2'lik kısmını doğrudan fonlamış olacak.

Yeni askeri ve finansal mimari, önümüzdeki dört yıl boyunca toplam 298 milyar sterlinlik devasa bir bütçeyle finanse edilecek olan Savunma Yatırım Planı (DIP) üzerine inşa ediliyor. Bu plan, İngiltere'nin önümüzdeki on yıla ait askeri teçhizat önceliklerini, tedarik rotalarını ve kuvvet yapısındaki kesintileri netleştiriyor. Planın bütçe onay sürecinde Başbakanlık, Hazine ve Savunma Bakanlığı (MoD) arasında yaşanan çetin müzakerelerin ardından, MoD'nin talep ettiği 28 milyar sterlinlik ek bütçe talebinin altında kalınarak, DIP'i desteklemek üzere 15 milyar sterlinlik ek bir finansman paketi onaylandı. Savunma bütçesinin bu seviyede kalması, eski Savunma Bakanı John Healey'nin görevinden istifa etmesine yol açmıştı. Healey, Savunma Yatırım Planı'nın silahlı kuvvetlere ihtiyaç duydukları kritik kaynakları tam anlamıyla sağlamayacağı gerekçesiyle istifasını sunmuştu.

Savunma Yatırım Planı kapsamındaki en büyük finansal pay, nükleer caydırıcılık yeteneklerinin modernizasyonuna ayrıldı. Dreadnought sınıfı nükleer tahrikli balistik füze denizaltıları, konvansiyonel SSN-Aukus denizaltı projeleri ve egemen/milli savaş başlığı geliştirme programlarını içeren nükleer modernizasyon projelerine tam 64 milyar sterlinlik bütçe tahsis edildi. Hava gücü entegrasyonu kapsamında ise İtalya ve Japonya ortaklığıyla yürütülen 6. nesil savaş uçağı projesi Küresel Muharebe Hava Programı (GCAP) için 8,6 milyar sterlinlik bir yatırım taahhüdü yenilendi. Ayrıca, 2025 Stratejik Savunma İncelemesi tavsiyeleri doğrultusunda, Lockheed Martin üretimi çift yetenekli (konvansiyonel/nükleer) 5. nesil 12 adet F-35A savaş uçağının tedarik edileceği açıklandı.

İngiliz Kraliyet Donanması ve Hava Kuvvetleri'nin gelecekteki harp sahası tasarımı için insansız sistemlere geçiş önceliklendirildi. Büyük tonajlı askeri gemilerden daha esnek bir "hibrit" filoya geçişi ve yeni nesil işbirlikçi muharebe uçaklarını (sadık kanat adamı) kapsayan drone teknolojileri dönüşümü için 5 milyar sterlin bütçe ayrıldı. Endüstriyel savunma ihracatını desteklemek amacıyla da İngiltere tarihinin son 100 yıldaki en büyük ihracat finansman desteğiyle desteklenen 50 milyar sterlinlik bir savunma ihracat finansman tesisi kuruluyor.

Yeni askeri strateji uluslararası alanda da yankı buldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, İngiltere'nin yayımladığı Savunma Yatırım Planı'nı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, "Bu adım, geçen yıl Lahey'de üzerinde uzlaşılan GSYİH'nin yüzde 3,5'ini savunmaya ayırma hedefine ulaşma yolunda son derece olumlu bir aşamadır" değerlendirmesinde bulundu. Başbakan Starmer, bu bütçe artışının ve yeni askeri kabiliyetlerin, Rusya'dan gelebilecek olası agresif eylemleri caydırmaya ve 2030 yılına kadar olası bir konvansiyonel çatışmaya hazırlıklı olmaya yeterli olup olmayacağı yönündeki sorulara, Ukrayna ve İran sahalarından çıkarılan askeri derslerin İngiliz doktrinini şekillendirdiğini belirterek iyimser bir yanıt verdi. Öte yandan, eleştiriler de gecikmedi. Stratejik Savunma İncelemesi'nin eş yazarlarından Richard Barrons ile birlikte çalışan analistler, BBC radyosuna verdikleri demeçte, planın dönüştürücü unsurlar içermesine rağmen mevcut finansal tablonun ötesinde, çok daha erken ve daha büyük bütçeli adımların atılması gerektiğinin altını çizdiler.

#küreselstrateji #savunmasanayii #havacılıkveuzay

Kaynak: Habere Git