Hürmüz Boğazı'nda stratejik asimetri: Hava muharebesinde yeni paradigma
Modern hava harbinin doktrinsel sınırları, İran'a yönelik son dört aylık süreçte yeniden çiziliyor. Özellikle operasyonun ilk altı haftasında sergilenen yoğun hava harekatı, 2003 Irak işgalinden bu yana görülen en şiddetli taarruzlardan biri olarak kayıtlara geçti. Ancak, devam eden müzakereler ışığında ulaşılan sonuç, askeri literatüre 'başarılı bir başarısızlık' olarak geçmeye aday. Emekli ABD Hava Kuvvetleri Albayı ve Stimson Center uzmanı Maximilian K. Bremer ile Georgetown Üniversitesi öğretim üyesi Kelly A. Grieco’nun analitik değerlendirmelerine göre, ABD aynı anda iki ayrı hava savaşı yürüttü; fakat stratejik öneme sahip olanı kaybetti.
20.000 feet irtifanın üzerinde, stealth platformlar ve hassas güdümlü mühimmatların (PGM) belirleyici olduğu 'yıkım savaşı' hedeflerine ulaştı. 28 Şubat 2026'da gerçekleşen Epic Fury Operasyonu kapsamında USS Frank E. Petersen Jr. güdümlü füze destroyerinin de aktif görev aldığı operasyonda; İran’ın hava savunma sistemleri köreltildi, geleneksel deniz gücü büyük ölçüde tasfiye edildi ve füze/İHA kabiliyetleri hasar aldı. Ancak, İran’ın Hürmüz Boğazı'ndaki fiili kontrolü devam etti. Tahran, yüksek irtifayı terk ederek odağını 'hava kıyı şeridi' (air littoral) olarak adlandırılan düşük irtifaya kaydırdı.
Burada İran’ın kullandığı ana çarpan, on binlerce dolar maliyetli Shahed tipi İHA'lar oldu. 20.000 dolar maliyeti olan bu sistemler, yüz milyonlarca dolarlık radar ve komuta kontrol tesislerini işlevsiz hale getirerek asimetrik bir üstünlük sağladı. ABD'nin geliştirdiği 30 milyon dolarlık LUCAS projesi (Shahed tasarımı benzeri) bu boşluğu doldurmaya çalışsa da, İran’ın on binlerce adetlik üretim kapasitesine karşı nicel bir yetersizlik sorunu mevcut. İstihbarat değerlendirmelerine göre Tahran, 90 ila 120 gün sürecek bir ekonomik ablukaya dayanabilecek direnç gösterdi.
Stratejik düzeydeki bu başarısızlık, ABD'nin kuvvet yapısının 'yıkım savaşı' (yüksek maliyetli, uzun menzilli hassas vuruş) üzerine kurgulanmış olmasından kaynaklanıyor. Oysa 21 millik Hürmüz Boğazı gibi dar geçitlerin korunması; uzun süre havada kalabilen, mobil hava savunma sistemlerine sahip ve düşük maliyetli mühimmatlarla donatılmış platformları gerektiriyor. Al Udeid’deki Combined Air Operations Center’ın tehdit nedeniyle geriye çekilmesi ve ABD deniz unsurlarının İsrail, Ürdün ve Arap Denizi’ne itilmesi, İran’ın 'aksatma savaşında' ulaştığı operasyonel başarının bir kanıtı niteliğinde. Mevcut tablo; sadece Tahran üzerindeki hava hakimiyetinin, küresel enerji arz güvenliğini sağlamak için yeterli olmadığını, Pentagon’un savunma tedarik tercihlerini 'kısa süreli, düşük maliyetli, yoğun sistemli' savaş konseptine göre yeniden düzenlemesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kaynak: Habere Git