Trump'tan Türkiye'ye Sürpriz Yaptırım İması: F-35 Projesi ve F-110 Motorları Masada

ABD Başkanı Donald Trump, önümüzdeki NATO zirvesi için Ankara'ya yapacağı ziyaret sırasında, durdurulan F-35 savaş uçağı satışını yeniden canlandırma ve F-110 uçak motorları tedarik etme potansiyeli taşıyan önemli savunma anlaşmalarını duyurabileceğini ima etti. Bu durum, ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni bir yakınlaşma sürecinin habercisi olarak yorumlanıyor.

Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kişisel daveti üzerine 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek zirveye katılacak. Bu ziyaret, Trump'ı 2015 yılından bu yana Türkiye'yi ziyaret eden ilk ABD Başkanı yapacak ve iki liderin zirve marjında ikili bir görüşme gerçekleştirmesi bekleniyor. Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada, "Çoğu kişi için gitmezdim ama beni aradı ve 'Lütfen, zirve Türkiye'de, orada olmalısınız ve Amerika Birleşik Devletleri katılmalı' dedi. Bu yüzden Başkan Erdoğan'a saygımdan dolayı gideceğim" ifadelerini kullandı. Associated Press'e göre, Erdoğan'ın kişisel diplomatik müdahalesi, Trump'ın yokluğundan kaynaklanabilecek ittifakta potansiyel bir aksaklığı önlemeye yardımcı oldu.

Cumhuriyetçi başkanın katılımı, kendisinin müttefiklerini Avrupa'dan ABD güçlerini çekme tehdidiyle ve Washington'ın NATO içindeki rolünü azaltma yönündeki söylemleriyle defalarca alarma geçirdiği hassas bir zamana denk geliyor. Erdoğan'ı sürekli olarak "üst düzey bir lider" olarak öven Trump, NATO üyelerini savunma harcamalarını yetersiz bulması nedeniyle eleştirmiş ve ittifakın geçen yıl askeri harcamaları artırma taahhüdünü kişisel bir zafer olarak görmüştü. Yakın zamanda, üye devletlerin devam eden ABD-İran savaşına yeterli destek vermemesini de eleştirmişti.

F-35 Savaş Uçakları ve F-110 Motorları

Trump, Ankara ziyaretinin F-110 uçak motorları konusunda büyük bir atılım sağlayabileceğini ve dondurulmuş F-35 savaş uçağı dosyasını yeniden açabileceğini belirtti. Türkiye, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından 2019'da F-35 programından tartışmalı bir şekilde çıkarılmıştı. ABD, Rus ekipmanının işletilmesinin Moskova'ya Amerikan'ın gelişmiş gizli avcı uçağının hassas istihbaratını toplama imkanı verebileceği konusunda ciddi endişeler dile getirmişti. Ancak, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Washington'da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı son görüşmede, Washington'ın ABD yasalarına uyumu sağlarken bu avcı uçaklarını Türkiye'ye satma yollarını araştırdığını doğruladı. Bu çaba, Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Jim Risch'in, Ankara S-400 sistemini elinde tuttuğu sürece herhangi bir anlaşmaya şiddetle karşı çıkması gibi Kongre içinde ciddi muhalefetle karşı karşıya.

Trump'tan Türkiye'ye 'Hediye' İması

Washington'da Rutte ile yaptığı aynı görüşmede Trump'a, Erdoğan'a F-110 motorları veya F-35 savaş uçakları içeren bir "hediye paketi" getirip getirmeyeceği doğrudan sorulduğunda, Trump, "Sanırım evet… Belki onu çok mutlu edecek bir şey yaparım" yanıtını vermişti. ABD başkanı daha önce Eylül ayında F-35 satışlarının Ankara'ya yeniden başlaması olasılığını ima etmişti.

700 Milyon Dolarlık Motor Anlaşması

Türkiye, eş zamanlı olarak yerli üretim KAAN savaş uçaklarını güçlendirmek için F-110 motorları tedarik etmeyi hedefliyor. Edinilen bilgilere göre, geçen hafta ABD Dışişleri Bakanlığı, üst düzey Kongre üyelerini, motor satışına yönelik itirazları baypas ederek 700 milyon doların üzerinde bir değerdeki satışı ilerletme niyetini bildirdi. Demokrat Temsilci Gregory Meeks, bakanlığın Kongre'yi baypas etmek için herhangi bir yazılı gerekçe sunmadığını ve anlaşmanın ABD-Türkiye ilişkileri veya Ankara'nın Rus S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam etmesinin sonuçlarını açıklamadığını belirterek kararı sert bir dille eleştirdi.

Beklenen savunma anlaşmaları, ikili ilişkilerde hızla iyileşmeye işaret eden daha geniş bir gösterge dizisiyle örtüşüyor. Bu yılın başlarında, ABD Adalet Bakanlığı, İran'ın ABD yaptırımlarını delmesine yardım etmekle suçlanan Türkiye'nin devlet şirketi Halkbank'a karşı büyük bir davayı düşürdü. Ayrıca, Trump, yakın arkadaşı Tom Barrack'ı Ankara'ya ABD büyükelçisi olarak atadı; bu hamle araştırmacı Ahmed Qasim Khan tarafından iki ulus arasındaki ilişkilerin kolaylaşmasında kritik bir faktör olarak tanımlandı.

Diplomatik olarak, Erdoğan ve Trump, Suriye, Gazze ve daha geniş Ortadoğu ile ilgili konularda koordinasyon sağlamak için sık sık telefonla iletişimde kaldılar. Türkiye yakın zamanda Gazze'de ateşkesi denetlemek için Trump liderliğindeki bir girişime katıldı. Dahası, geçen yıl İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yaptığı ortak basın toplantısında Trump, katılımcıları şaşırtarak Erdoğan'ı kamuoyu önünde övdü ve Netanyahu'yu Suriye'deki Türk etkisine ilişkin "rasyonel" olmaya çağırdı. Geçen yıl Lahey'deki NATO zirvesinde Trump ile yaptığı ikili görüşmenin ardından Erdoğan, diplomatik etkileşimlerindeki derin değişime dikkat çekti. Erdoğan, "Dostum Trump ile Türk-Amerikan ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını açıyoruz. Aramızdaki telefon diplomasisi 24 saati aşmıyor; biri aradığında, karşı taraf bir günden az sürede yanıt veriyor" dedi.

Temsili Görsel / Kaynak: İnternet

Kaynak: Habere Git