KAAN Projesi Motor Tedarikinde Kritik Eşik: ABD Onayı Mercek Altında

ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamındaki Türkiye ziyaretine sayılı günler kala, milli muharip uçak KAAN için hayati önem taşıyan F110 motorlarının tedarikine yönelik Washington'dan gelecek onayın beklentisi giderek artıyor. Ancak savunma sanayii çevrelerinde, bu gelişmenin Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına dönüşünü kısa vadede garantilemeyeceği yönündeki değerlendirmeler de öne çıkıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliği yapacağı 7-8 Temmuz'daki NATO Zirvesi, Türkiye-ABD savunma işbirliğinin yeniden masaya yatırılacağı bir zemin oluşturuyor. Trump'ın geçtiğimiz ay yaptığı bir açıklamada, Türkiye'nin F110 motoru talebi ve F-35 programına dönüşü konusundaki bir soruya karşılık, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı "çok mutlu edeceğini" belirtmesi, beklentileri daha da yukarı çekti. Gözler, Trump'ın Ankara ziyareti sırasında KAAN projesinde kullanılacak F110 motorlarının satışına onay verip vermeyeceğine çevrilmiş durumda.

İstanbul merkezli Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen, bu konudaki değerlendirmesinde, "KAAN uçağı için yaklaşık 40 adet F110 GE motorunun tedarikine yeşil ışık yakılması muhtemel görünüyor. Daha önce bu alımın önünde engeller vardı ancak bunlar kaldırılabilir," ifadeleriyle, potansiyel bir onayın kapısını araladı.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen KAAN, Türk Hava Kuvvetleri'nin mevcut F-16 savaş uçakları filosunun yerini almak üzere geliştirilen, düşük görünürlük kabiliyetine sahip çift motorlu beşinci nesil bir savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Türkiye Savunma Bakanı Yaşar Güler de daha önce yaptığı açıklamalarda, KAAN'ın uzun vadede yerli motorla uçacağını, ancak bu süreç tamamlanıncaya kadar ABD üretimi motorlara ihtiyaç duyulduğunu belirtmişti.

CAATSA Yaptırımları ve F-35 Engeli

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, F110 motorlarının satış sürecinin, Türkiye'nin 2017 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesinin ardından devreye giren yaptırımlar nedeniyle bir süredir askıda olduğuna dikkat çekti. Bakan Fidan, "CAATSA yaptırımları sorunu çözülmeli. ABD hem F-35 meselesinde hem de Kongre onayı bekleyen KAAN motorları konusunda adım atmalı," çağrısında bulundu.

ABD, S-400 alımı sonrası Türkiye'yi 2019'da F-35 programından çıkarmış ve 2020'de CAATSA yaptırımlarını yürürlüğe koymuştu.

Motor Onayı Mümkün, F-35 Daha Karmaşık Bir Denklem

Alman Marshall Fonu (GMF) Ankara Direktörü Özgür Ünlühisarcıklı, F110 motorlarının tedarikinin KAAN projesinin seri üretim aşamasına geçmesi için kritik önem taşıdığını belirterek, "Bazıları F-35 almamamız ve bu kaynağı KAAN projesine aktarmamız gerektiğini savunuyor. Trump'ın motorların verilmesi yönündeki kararı tam da buna hizmet eder. Çünkü bu motorlar olmadan Türkiye, KAAN'ı seri üretime geçiremez," tespitinde bulundu.

Uzmanlar, Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü konusunda ise daha temkinli bir tablo çiziyor. Sinan Ülgen, Fransa ve Almanya'nın ortak savaş uçağı projesinde yaşanan gecikmeler nedeniyle NATO Zirvesi sırasında İspanya ve bazı Körfez ülkelerinin de KAAN projesine ilgi gösterebileceğini belirtti.

Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Aydın, "ABD yönetimi bu sorunu aşmak ve F-35'leri Türkiye'ye satmak isteyebilir ancak konu Kongre'ye ulaştığında kararı değiştirmek kolay olmayacaktır," diyerek, Kongre'nin rolüne dikkat çekti.

Eski ABD'li diplomat ve Beyaz Saray yetkilisi Matthew Bryza, Trump'ın F-35 meselesinde başkanlık yetkisini kullanabileceğini ancak CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için Kongre onayı gerekliliğini vurguladı. Bryza, "Bu, Trump'ın ne kadar siyasi sermaye harcayacağına bağlı. Ara seçimler öncesinde ABD'deki Yunan ve Ermeni lobilerinin muhalefeti nedeniyle Trump için ağır bir siyasi bedel doğabilir," değerlendirmesiyle, Kongre'deki lobicilik faaliyetlerinin olası kararlar üzerindeki etkisine işaret etti.

Temsili Görsel / Kaynak: İnternet

Kaynak: Habere Git