ABD'den Türkiye'ye motor satışı onaylanırken F-35 için hukuki süreç başlatıldı

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'nin beşinci nesil milli muharip uçağı KAAN'ın güç sistemi olan F110 motorlarının satışına yönelik vetosunu kaldırarak stratejik bir adım attı. Washington yönetimi, aynı zamanda Ankara'nın F-35 savaş uçakları programına dönüş potansiyelini değerlendirmek üzere kapsamlı bir yasal inceleme başlattı. Savunma sanayi bürokrasisinde F110 motoru ve F-35 platformu birbirinden ayrı hukuki ve siyasi kategorilerde ele alınıyor.

F110 motorlarının satışı, hükümetler arası Yabancı Askeri Satışlar (FMS) yerine, ABD merkezli bir savunma şirketinin doğrudan ihracat yapacağı Doğrudan Ticari Satış (DCS) modeli üzerinden kurgulandı. Bu yapı, SSB'nin CAATSA yaptırımları altında olması nedeniyle, TAI'ye doğrudan ihracat yapılabilmesi açısından yönetime operasyonel esneklik sağlıyor. Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı görüşmelerde sürekli gündeme getirdiği bu süreçte, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Demokrat üyesi Gregory Meeks'in itirazları aşılmış durumda. Meeks, sürece dair yaptığı açıklamada, "Dışişleri Bakanlığı kararı gerekçelendirme zahmetine bile girmedi. Ne acil durum yetkisini devreye soktu ne de yazılı bir açıklama yaptı. Sadece beni bilgilendirdiler" ifadelerini kullandı.

Kongre'nin söz konusu satışı engellemek için 15 gün içinde ret tasarısı sunma hakkı bulunsa da, Başkan'ın veto yetkisi ve vetonun aşılması için gereken üçte iki çoğunluğun sağlanmasının siyasi olarak imkansız görülmesi, motor sevkiyatının önünü açıyor.

Öte yandan, F-35 konusu çok daha karmaşık bir yasal çerçeveye sahip. 2020 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın (NDAA) 1245. maddesi, S-400 sistemlerinin varlığı nedeniyle Türkiye'ye F-35 transferini kesin bir dille yasaklıyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, konuyu siyasi bir tercih olarak değil, devam eden hukuki bir inceleme olarak tanımlarken; Dışişleri ve Savunma Bakanlıklarının mevcut yasal koşulların sağlanıp sağlanmadığını denetlediğini belirtti.

Washington'daki hukuki kaynaklara göre, ABD yönetimi yasayı değiştirmeden, S-400 sistemlerinin uzun süreli depolanması, operasyonel dışı bırakılması veya üçüncü bir tarafa devredilmesi durumunda, yasağın dayandığı olgusal koşulların değiştiği tezini savunabilir. Bu yorum, F-35 yasağını aşmak için temel bir strateji olarak değerlendiriliyor. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast'ın konuyla ilgili sınıflandırılmış bir brifing alacak olması, sürecin daha somut bir faza girdiğini gösteriyor. Ayrıca, İsrail'in niteliksel askeri üstünlüğünün (QME) korunması noktasında, Türkiye'nin bir NATO müttefiki olması nedeniyle bu kriterlerin nasıl uygulanacağı da Washington'daki stratejik tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Temsili Görsel / Kaynak: İnternet

Kaynak: Habere Git