Nato’nun yeni radar vizyonu: GlobalEye tercihi ve stratejik kaymalar

NATO, uzun yıllardır hava sahasının gözetiminde 'gökyüzündeki gözleri' olarak tanımlanan E-3 Airborne Warning and Control System (AWACS) uçaklarının yerini alacak yeni nesil radar platformu için stratejik bir tercihte bulundu. İttifak, Boeing üretimi E-7 Wedgetail platformunu devre dışı bırakarak, İsveçli savunma sanayi devi Saab'ın GlobalEye sistemine yöneldi. Ankara'da düzenlenen NATO Savunma Sanayii Forumu'nda konuyla ilgili açıklamalarda bulunan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, “Bugün, birçok müttefikimiz, ömürlerinin sonuna yaklaşan E-3 Airborne Warning and Control uçaklarımızın yerini alacak 10 adede kadar SAAB GlobalEye uçağının ortak tedarikini duyuruyor,” ifadelerini kullandı.

Söz konusu tedarik planı; Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç'ten oluşan 11 NATO üyesi ülkeyi kapsıyor. Saab CEO’su Micael Johansson, projenin toplam değerinin yaklaşık 4.5 milyar dolar seviyesinde öngörüldüğünü ve teslimatların 2030 yılı itibarıyla başlayabileceğini belirtti. Ancak Saab kanadından yapılan resmi açıklamada, müzakere sürecinin halen devam ettiği ve henüz bağlayıcı bir sözleşme imzalanmadığı veya kesin sipariş alınmadığı vurgulandı.

Analistler, bu tercihin temelinde ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) 2027 mali yılı bütçesinde E-7 programına başlangıçta fon ayırmamasının yarattığı belirsizliğin yattığını ifade ediyor. Teal Group havacılık analisti J.J. Gertler, bu durumu “kendi kalesine atılan bir gol” olarak nitelendirerek, ABD yönetiminin E-7 konusundaki kararsızlığının müttefiklerin diğer seçeneklere yönelmesine yol açtığını kaydetti. Boeing cephesi ise, “Boeing, NATO müttefiklerinin görev ihtiyaçlarını desteklemeye kararlıdır. Aktif üretim hattıyla E-7A, bugün sahada olan en kabiliyetli ve olgun hava komuta-kontrol sistemidir,” şeklinde bir savunma yaptı.

Teknik açıdan Bombardier Global 6500 hava platformu üzerine entegre edilen sensör paketiyle öne çıkan GlobalEye, dronlar, balistik füzeler ve hipersonik tehditler gibi çok katmanlı hava sahası risklerini tespit etme yeteneğine sahip. Pentagon'un daha sonra 1.5 milyar dolarlık bir bütçe değişikliğiyle E-7 programını yeniden finanse etme kararı ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in önceki “tasarruf” odaklı yaklaşımı eleştirmesine rağmen, NATO müttefiklerinin Saab çözümünde karar kılması, ittifakın tedarik çeşitliliği ve operasyonel bağımsızlık arayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: Habere Git