F-35 transfer süreci ve Ankara'nın bölgesel stratejik dengeler üzerindeki etkisi

8 Temmuz 2026 tarihinde Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, savunma diplomasisinde kritik bir kırılma noktasına sahne oldu. Başkan Donald Trump, Türkiye'ye yönelik uygulanan yaptırımların kaldırıldığını duyurarak, Ankara’nın ABD menşeli F-35 hayalet savaş uçakları ve gelişmiş jet motorları tedarik etmesinin önündeki engellerin aşılmasına yönelik stratejik bir kapı araladı. Ancak bu hamle, hem ABD iç siyasetinde hem de bölgesel denklemlerde ciddi bir tartışma zeminine oturdu.

Söz konusu transferin önündeki temel yasal engel, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava ve füze savunma sistemlerini envanterinde bulundurması olarak varlığını koruyor. ABD Kongresi tarafından yürürlüğe konulan mevcut yasak, Türkiye’nin S-400 sistemlerine ve ilgili bileşenlerine sahip olması şartıyla transferin gerçekleşmesini imkansız kılıyor ve Ankara’nın bu sistemleri elinden çıkardığına dair hiçbir kanıt bulunmuyor. Buna rağmen Trump yönetiminin bu yaptırımları esnetme yönündeki iradesi, özellikle savunma çevrelerinde ve yasama organında dikkatle takip ediliyor.

Siyasi muhalefet kanadında, Temsilciler Meclisi üyesi Mike Lawler (R-NY) öncülüğündeki iki partili kongre heyeti, bu satışın "önemli ulusal güvenlik endişeleri" barındırdığını savunarak karara karşı sert bir duruş sergiliyor. İsrail kanadından gelen itirazlar ise stratejik odaklı; Başbakan Benjamin Netanyahu, satışın gerçekleşmesi durumunda, “Satış, nihayetinde İsrail'in hava üstünlüğü ve Amerika'nın bölgedeki duruşu ile garanti altına alınan Orta Doğu'daki güç dengesini bozacaktır” ifadesiyle güvenlik endişelerini resmileştirdi.

F-35 platformunun muharebe sahasındaki dünyanın en güçlü ve çok yönlü savaş uçağı olması ve küresel güç projeksiyonundaki rolü düşünüldüğünde, Washington’daki siyasi koridorlarda Türkiye’nin NATO içerisindeki tutumu ve bölgesel aktörlerle olan ilişkileri, bu devasa askeri ihracatın geleceğini belirleyecek temel parametreler olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Habere Git