Libya sahasındaki askeri doktrin değişimi ve F-35 denklemi
ABD yönetimi, Türkiye'nin 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini tedarik etmesiyle yürürlüğe giren CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı ve Ankara'nın F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesini değerlendirmeye aldığını duyurdu. Başkan Donald Trump, Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi sırasında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmelerde, söz konusu yaptırımların kaldırılmasının ve F-35 programına erişimin yeniden tesis edilmesinin gündemde olduğunu belirtti.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Müslüman Kardeşler ideolojisinden etkilenen bir rejim olduğunu belirterek, bu ülkeye F-35 veya F110 motorlarının tedarik edilmesinin İsrail’in bölgedeki hava üstünlüğüne ve Amerikan askeri varlığına dayalı güç dengesini bozacağı uyarısında bulundu. İsrail tarafı, Washington'a F-35 meselesi ile Libya'daki askeri faaliyetlerin özünde aynı stratejik riskleri taşıdığını kanıtlama çabası yürütüyor.
Türkiye, Libya iç savaşında geliştirdiği yerli savunma sanayii ekosistemini sahadaki bir laboratuvar gibi kullanıyor. Baykar’ın drone aileleri, Aselsan’ın Koral elektronik harp suite'i, TAI KAAN savaş uçağı programı ve MILGEM korvet serisi, Türkiye'nin dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin temel direklerini oluşturuyor. 2019 yılında Libya semalarında kullanılmaya başlanan Bayraktar TB2 SİHA'ları, Halife Hafter güçlerinin Trablus'a yönelik operasyonlarını durdurarak çatışmada stratejik bir kırılma yaratmıştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Aralık ayında aldığı kararla Libya'daki askeri varlığının görev süresi iki yıl daha uzatıldı.
2025 yılı itibarıyla Ankara'nın Libya politikasında pragmatik bir esnemeye gittiği gözlemleniyor. Türkiye, daha önce yalnızca Trablus hükümetini desteklerken, MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın Ağustos ayında Bingazi'de Hafter ve oğlu Saddam Hafter ile gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından, sonraki yaz döneminde uydu görüntülerinin de işaret ettiği üzere Türk yapımı TB2'lerin Hafter kontrolündeki bir hava üssüne ulaştığı saptandı. Bu strateji, 2019'da Trablus ile imzalanan ve İsrail'in Leviathan ve Tamar rezervleri de dahil olmak üzere Doğu Akdeniz'deki enerji haklarını doğrudan etkileyen deniz yetki alanı anlaşmasını koruma amacını taşıyor.
Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn, Washington'ın Türkiye'ye yönelik bu hamlesinin bir hata olabileceğine dair endişelerini dile getirirken, Ankara'daki diğer heyet üyeleri yaptırımların kaldırılmasının NATO uyumu için pozitif bir adım olduğunu savundu. İsrailli güvenlik planlamacıları, Türkiye'nin Libya'da test ettiği askeri kabiliyetlerin ve ideolojik motivasyonunun, NATO çerçevesinin ötesinde bir güç projeksiyonuna dönüştüğünü vurgulamaya devam ediyor.
Kaynak: Habere Git